Οι παθήσεις άκρου ποδός επηρεάζουν άμεσα τη βάδιση, την ισορροπία και την καθημερινή λειτουργικότητα. Ένας πόνος στη φτέρνα, στο μπροστινό πέλμα, στο μεγάλο δάκτυλο ή στον Αχίλλειο τένοντα μπορεί αρχικά να φαίνεται απλός, όμως όταν επιμένει συχνά αλλάζει τον τρόπο που πατάει ο ασθενής και επιβαρύνει το γόνατο, το ισχίο ή τη μέση. Για αυτό η σωστή ορθοπαιδική αξιολόγηση έχει σημασία όχι μόνο για την ανακούφιση του πόνου, αλλά και για την αποκατάσταση της συνολικής κινητικότητας.
Με τον όρο παθήσεις άκρου ποδός περιγράφουμε ένα ευρύ φάσμα προβλημάτων που αφορούν τη φτέρνα, την ποδική καμάρα, τα μετατάρσια, τα δάκτυλα και τους τένοντες γύρω από τον άκρο πόδα. Οι πιο συχνές καταστάσεις είναι η πελματιαία απονευρωσίτιδα, ο βλαισός μέγας δάκτυλος, η μεταταρσαλγία και η τενοντίτιδα Αχιλλείου. Κάθε μία έχει διαφορετική αιτία και διαφορετικό θεραπευτικό πλάνο, όμως όλες έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό: όταν δεν αντιμετωπιστούν σωστά, μπορεί να γίνουν χρόνιες και να περιορίσουν σημαντικά την καθημερινή δραστηριότητα.
Η επίσκεψη στον χειρουργό ορθοπαιδικό Γάτο Κωνσταντίνο είναι απαραίτητη όταν ο πόνος επιμένει για περισσότερες ημέρες, επιδεινώνεται με τη βάδιση, συνοδεύεται από πρήξιμο, παραμόρφωση, δυσκολία στο πάτημα ή περιορισμό στη χρήση παπουτσιών. Επίσης, χρειάζεται άμεση αξιολόγηση όταν υπάρχει τραυματισμός, ξαφνικός πόνος στον Αχίλλειο, αδυναμία βάδισης ή αίσθηση ότι “κάτι κόπηκε” πίσω από την πτέρνα. Στην πράξη, οι παθήσεις άκρου ποδός δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται όλες με τον ίδιο τρόπο. Η ακριβής διάγνωση καθορίζει αν αρκούν αλλαγές σε υποδήματα, φυσικοθεραπεία, ειδικοί πάτοι ή αν χρειάζεται πιο εξειδικευμένη παρέμβαση.
Η πελματιαία απονευρωσίτιδα είναι μία από τις συχνότερες αιτίες πόνου στη φτέρνα. Ο πόνος συνήθως εμφανίζεται στα πρώτα βήματα το πρωί ή μετά από παρατεταμένη ξεκούραση και μπορεί να μειώνεται προσωρινά με την κίνηση, αλλά να επιστρέφει μετά από πολύωρη ορθοστασία. Η πάθηση σχετίζεται με ερεθισμό της πελματιαίας απονεύρωσης, ενός ισχυρού συνδετικού ιστού που στηρίζει την καμάρα του ποδιού. Η αντιμετώπιση περιλαμβάνει διατάσεις, κατάλληλα υποδήματα, αποφόρτιση, εξατομικευμένους πάτους όπου χρειάζεται και πρόγραμμα αποκατάστασης. Σπάνια απαιτείται επεμβατική θεραπεία.
Ο βλαισός μέγας δάκτυλος, γνωστός και ως κότσι, είναι παραμόρφωση στην περιοχή της βάσης του μεγάλου δακτύλου. Το μεγάλο δάκτυλο αποκλίνει προς τα έξω, ενώ στην εσωτερική πλευρά του ποδιού δημιουργείται επώδυνη προεξοχή. Ο ασθενής μπορεί να δυσκολεύεται να φορέσει παπούτσια, να έχει ερυθρότητα, κάλους ή πόνο κατά τη βάδιση. Η συντηρητική αντιμετώπιση στοχεύει κυρίως στη μείωση της πίεσης και του πόνου με φαρδύτερα παπούτσια, προστατευτικά βοηθήματα και πάτους. Όταν η παραμόρφωση είναι έντονη και ο πόνος επιμένει, εξετάζεται χειρουργική διόρθωση με βάση την ακτινολογική εικόνα και τις ανάγκες του ασθενούς.
Η μεταταρσαλγία προκαλεί πόνο στο μπροστινό μέρος του πέλματος, κάτω από τις κεφαλές των μεταταρσίων. Πολλοί ασθενείς την περιγράφουν σαν αίσθηση καψίματος, πίεσης ή σαν να πατούν πάνω σε μικρή πέτρα. Μπορεί να σχετίζεται με έντονη καταπόνηση, ακατάλληλα υποδήματα, κοιλοποδία, πλατυποδία, βλαισό μέγα δάκτυλο, νευρίνωμα Morton ή άλλες διαταραχές της φόρτισης. Η θεραπεία βασίζεται στη σωστή αναγνώριση της αιτίας. Συχνά βοηθούν η αποφόρτιση, τα κατάλληλα παπούτσια, τα μεταταρσιακά μαξιλαράκια, οι ειδικοί πάτοι και η προσαρμογή της δραστηριότητας.
Η τενοντίτιδα Αχιλλείου αφορά τον μεγάλο τένοντα που συνδέει τους μύες της γάμπας με την πτέρνα. Συνήθως εμφανίζεται με πόνο πίσω από την πτέρνα ή λίγο ψηλότερα, πρωινή δυσκαμψία, ευαισθησία στην πίεση και ενόχληση κατά το τρέξιμο, το ανέβασμα σκάλας ή την έντονη βάδιση. Συχνά σχετίζεται με απότομη αύξηση δραστηριότητας, κακή προθέρμανση, σφιχτούς γαστροκνήμιους ή ακατάλληλα παπούτσια. Η αντιμετώπιση περιλαμβάνει τροποποίηση φορτίου, φυσικοθεραπεία, διατάσεις, προοδευτική ενδυνάμωση και καθοδήγηση για ασφαλή επιστροφή στη δραστηριότητα. Η έγκαιρη διάγνωση βοηθά να μειωθεί ο κίνδυνος χρονιότητας.
Η διάγνωση στις παθήσεις άκρου ποδός ξεκινά με προσεκτική λήψη ιστορικού και κλινική εξέταση. Ο ορθοπαιδικός χειρουργός Γάτος Κωνσταντίνος αξιολογεί το σημείο του πόνου, τον τρόπο βάδισης, την κινητικότητα, την ευαισθησία στην πίεση και τη μορφολογία του ποδιού. Σε αρκετές περιπτώσεις χρειάζονται ακτινογραφίες σε όρθια θέση, υπερηχογράφημα ή μαγνητική τομογραφία, ώστε να αποκλειστούν κατάγματα κόπωσης, αρθρίτιδα, ρήξεις ή άλλες αιτίες πόνου. Το θεραπευτικό πλάνο πρέπει να είναι εξατομικευμένο, γιατί άλλο πρόβλημα έχει ο αθλητής, άλλο ο ασθενής με πολύωρη ορθοστασία και άλλο ο ασθενής με χρόνια παραμόρφωση.
Οι περισσότερες παθήσεις άκρου ποδός αντιμετωπίζονται αρχικά συντηρητικά. Η θεραπεία μπορεί να περιλαμβάνει ανάπαυση, πάγο, τροποποίηση δραστηριοτήτων, αντιφλεγμονώδη αγωγή όπου επιτρέπεται, φυσικοθεραπεία, ειδικές διατάσεις, ενδυνάμωση, κατάλληλα υποδήματα και ορθωτικά πέλματα. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις μπορεί να χρησιμοποιηθούν ενέσιμες θεραπείες ή άλλες παρεμβάσεις για τον έλεγχο του πόνου και της φλεγμονής. Η χειρουργική αντιμετώπιση δεν είναι η πρώτη επιλογή, αλλά μπορεί να χρειαστεί όταν υπάρχει έντονη παραμόρφωση, επίμονος πόνος ή λειτουργικός περιορισμός παρά τη σωστή συντηρητική αγωγή.
Όταν ο πόνος επιμένει, επηρεάζει τη βάδιση, συνοδεύεται από πρήξιμο ή δεν βελτιώνεται με ξεκούραση και αλλαγή υποδημάτων.
Σε αρκετές περιπτώσεις βελτιώνεται με σωστή συντηρητική αγωγή, διατάσεις, αποφόρτιση και κατάλληλα παπούτσια, αλλά χρειάζεται χρόνος και συνέπεια.
Η παραμόρφωση συνήθως δεν διορθώνεται πλήρως χωρίς επέμβαση, αλλά ο πόνος μπορεί να μειωθεί με σωστά υποδήματα, προστατευτικά και πάτους.
Συνήθως προκαλείται από αυξημένη πίεση στο μπροστινό πέλμα, ακατάλληλα υποδήματα, παραμορφώσεις, υπερφόρτιση ή διαταραχές στη μηχανική βάδισης.
Όταν εμφανίζεται ξαφνικά, συνοδεύεται από αδυναμία βάδισης ή αίσθηση ρήξης, χρειάζεται άμεση ορθοπαιδική αξιολόγηση.
Monday - Friday ( 8am - 5pm )