Οι παθήσεις αγκώνα είναι συχνές σε ανθρώπους που χρησιμοποιούν έντονα τα χέρια τους στην εργασία, στην άθληση ή στην καθημερινότητα. Ο αγκώνας συμμετέχει σε απλές κινήσεις, όπως το σήκωμα ενός αντικειμένου, το γράψιμο, η χρήση υπολογιστή, το κράτημα εργαλείων ή η άσκηση με βάρη. Όταν εμφανιστεί πόνος, αδυναμία, μούδιασμα ή δυσκολία στην κίνηση, το πρόβλημα δεν πρέπει να θεωρείται πάντα κάτι παροδικό. Μπορεί να πρόκειται για ερεθισμό τενόντων, πίεση νεύρου, φλεγμονή ή υπερφόρτιση που χρειάζεται σωστή διάγνωση.
Στην κλινική πράξη, δύο από τις πιο συχνές παθήσεις αγκώνα είναι η επικονδυλίτιδα και η ωλένια νευρίτιδα. Η πρώτη σχετίζεται κυρίως με πόνο στην έξω ή την έσω πλευρά του αγκώνα, ενώ η δεύτερη αφορά την πίεση του ωλένιου νεύρου, που μπορεί να προκαλεί μούδιασμα στο μικρό και στο παράμεσο δάκτυλο. Η σωστή αξιολόγηση βοηθά να ξεχωρίσουμε αν ο πόνος προέρχεται από τένοντα, άρθρωση, νεύρο ή συνδυασμό παραγόντων.
Η επίσκεψη στον ορθοπαιδικό είναι σημαντική όταν ο πόνος στον αγκώνα επιμένει, επανέρχεται με συγκεκριμένες κινήσεις ή περιορίζει την καθημερινότητα. Ενδεικτικά, αξιολόγηση χρειάζεται όταν υπάρχει πόνος κατά το πιάσιμο αντικειμένων, αδυναμία στη λαβή, δυσκολία στο λύγισμα ή στο τέντωμα του αγκώνα, νυχτερινό μούδιασμα, αίσθημα ηλεκτρισμού ή συμπτώματα που κατεβαίνουν προς το χέρι. Οι παθήσεις αγκώνα συχνά ξεκινούν ήπια, αλλά μπορεί να γίνουν χρόνιες όταν ο ασθενής συνεχίζει τις ίδιες κινήσεις χωρίς καθοδήγηση.
Η έγκαιρη διάγνωση είναι χρήσιμη γιατί επιτρέπει πιο στοχευμένη θεραπεία. Δεν χρειάζεται κάθε πόνος στον αγκώνα χειρουργείο. Στις περισσότερες περιπτώσεις, η σωστή αλλαγή δραστηριοτήτων, η φυσικοθεραπεία, η ενδυνάμωση, ο νάρθηκας ή οι στοχευμένες εγχύσεις μπορούν να βοηθήσουν σημαντικά, εφόσον εφαρμοστούν στην κατάλληλη ένδειξη.
Η επικονδυλίτιδα είναι μία από τις πιο γνωστές παθήσεις αγκώνα. Συχνά ονομάζεται “tennis elbow” όταν αφορά την έξω πλευρά του αγκώνα, χωρίς όμως να εμφανίζεται μόνο σε αθλητές. Μπορεί να παρουσιαστεί σε ανθρώπους που εργάζονται πολλές ώρες με υπολογιστή, εργαλεία, χειρωνακτική εργασία, μαγειρική, κηπουρική ή επαναλαμβανόμενες κινήσεις καρπού και δακτύλων. Ο πόνος συνήθως επιδεινώνεται όταν ο ασθενής σηκώνει αντικείμενα, σφίγγει τη γροθιά, στρίβει ένα πόμολο ή κρατά βάρος με τεντωμένο χέρι.
Η επικονδυλίτιδα δεν είναι απλώς “φλεγμονή”. Συχνά σχετίζεται με υπερφόρτιση και μικροαλλοιώσεις στους τένοντες που εκφύονται από την περιοχή του επικόνδυλου. Γι’ αυτό η θεραπεία δεν πρέπει να περιορίζεται μόνο σε παυσίπονα. Χρειάζεται σωστή καθοδήγηση, ώστε να μειωθεί ο ερεθισμός, να αποκατασταθεί η αντοχή των τενόντων και να αποφευχθεί η υποτροπή.
Η ωλένια νευρίτιδα, ή σύνδρομο κυβοειδούς σωλήνα, είναι πάθηση που προκαλείται όταν το ωλένιο νεύρο πιέζεται ή ερεθίζεται στην περιοχή του αγκώνα. Το νεύρο αυτό περνά πίσω από τον έσω επικόνδυλο, στο σημείο που πολλοί περιγράφουν ως “ηλεκτρισμό” όταν χτυπήσουν τον αγκώνα τους. Όταν υπάρχει πίεση, ο ασθενής μπορεί να αισθάνεται μούδιασμα, μυρμήγκιασμα ή κάψιμο στο μικρό και στο παράμεσο δάκτυλο.
Σε πιο προχωρημένες περιπτώσεις, η ωλένια νευρίτιδα μπορεί να προκαλέσει αδυναμία στη λαβή, αδεξιότητα στις λεπτές κινήσεις ή απώλεια μυϊκής δύναμης στο χέρι. Τα συμπτώματα συχνά επιδεινώνονται όταν ο αγκώνας μένει λυγισμένος για ώρα, όπως κατά τη χρήση κινητού, στον ύπνο ή στην οδήγηση. Επειδή οι νευρικές βλάβες μπορεί να γίνουν πιο δύσκολες στην αποκατάσταση όταν παραμείνουν για μεγάλο διάστημα, η έγκαιρη αξιολόγηση έχει ιδιαίτερη σημασία.
Η διάγνωση στις παθήσεις αγκώνα ξεκινά με αναλυτικό ιστορικό και κλινική εξέταση. Ο ορθοπαιδικός χειρουργός Γάτος Κωνσταντίνος αξιολογεί πού ακριβώς εντοπίζεται ο πόνος, ποιες κινήσεις τον προκαλούν, αν υπάρχει μούδιασμα, αδυναμία ή περιορισμός κίνησης. Σε ορισμένες περιπτώσεις χρειάζονται ακτινογραφίες, υπερηχογράφημα, μαγνητική τομογραφία ή ηλεκτροφυσιολογικός έλεγχος, ιδιαίτερα όταν υπάρχει υποψία πίεσης νεύρου.
Ο θεραπευτικός σχεδιασμός πρέπει να είναι εξατομικευμένος. Άλλες ανάγκες έχει ένας αθλητής, άλλες ένας άνθρωπος με χειρωνακτική εργασία και άλλες κάποιος που εμφανίζει νυχτερινά μουδιάσματα λόγω θέσης του αγκώνα. Στόχος δεν είναι απλώς να μειωθεί προσωρινά ο πόνος, αλλά να αποκατασταθεί η λειτουργικότητα και να μειωθεί η πιθανότητα υποτροπής.
Στις περισσότερες παθήσεις αγκώνα, η θεραπεία ξεκινά συντηρητικά. Μπορεί να περιλαμβάνει ξεκούραση από επιβαρυντικές κινήσεις, εργονομικές αλλαγές, φυσικοθεραπεία, ειδικές ασκήσεις, νάρθηκα, αντιφλεγμονώδη αγωγή όταν ενδείκνυται ή στοχευμένες εγχύσεις. Στην επικονδυλίτιδα δίνεται έμφαση στην προοδευτική φόρτιση των τενόντων και στη διόρθωση των κινήσεων που προκαλούν το πρόβλημα. Στην ωλένια νευρίτιδα μπορεί να βοηθήσει η αποφυγή παρατεταμένης κάμψης του αγκώνα, η προστασία από πίεση και, σε επιλεγμένες περιπτώσεις, η χρήση νάρθηκα νύχτας.
Χειρουργική αντιμετώπιση εξετάζεται όταν τα συμπτώματα επιμένουν παρά τη σωστή συντηρητική θεραπεία ή όταν υπάρχει σημαντική πίεση νεύρου, αδυναμία, μυϊκή ατροφία ή λειτουργικός περιορισμός. Η απόφαση δεν λαμβάνεται μόνο από την εικόνα μιας εξέτασης, αλλά από τον συνδυασμό συμπτωμάτων, κλινικής εικόνας και επιπτώσεων στην καθημερινότητα.
Η αποκατάσταση στις παθήσεις αγκώνα απαιτεί συνέπεια και σωστή καθοδήγηση. Ακόμη και όταν ο πόνος μειωθεί, οι τένοντες ή το νεύρο χρειάζονται χρόνο για να επανέλθουν. Ο ασθενής εκπαιδεύεται σε ασφαλείς κινήσεις, σε ασκήσεις κινητικότητας και ενδυνάμωσης, αλλά και σε αλλαγές στην εργασία ή την άθληση που μειώνουν την επιβάρυνση. Η επιστροφή πρέπει να γίνεται σταδιακά, ώστε να μην επανέλθουν τα συμπτώματα.
Συχνές παθήσεις είναι η επικονδυλίτιδα, η ωλένια νευρίτιδα, οι κακώσεις συνδέσμων, οι τενοντοπάθειες, η αρθρίτιδα και οι τραυματισμοί από πτώση ή υπερφόρτιση.
Σε ήπιες περιπτώσεις μπορεί να βελτιωθεί με ξεκούραση και αλλαγή δραστηριοτήτων, αλλά όταν επιμένει χρειάζεται στοχευμένη θεραπεία για να μην γίνει χρόνια.
Ναι, μπορεί να σχετίζεται με ωλένια νευρίτιδα, ειδικά αν επιδεινώνεται όταν ο αγκώνας μένει λυγισμένος για πολλή ώρα.
Όχι. Η ανάγκη για εξετάσεις εξαρτάται από τα συμπτώματα και την κλινική εξέταση. Σε υποψία πίεσης νεύρου μπορεί να χρειαστεί ηλεκτρομυογράφημα.
Χειρουργείο εξετάζεται όταν υπάρχει επίμονη ενόχληση, σημαντική λειτουργική δυσκολία ή ένδειξη νευρικής πίεσης που δεν βελτιώνεται με συντηρητική αγωγή.
Όταν υπάρχει έντονος πόνος, πρήξιμο, αστάθεια, δυσκολία στη φόρτιση, κλείδωμα ή όταν τα συμπτώματα δεν βελτιώνονται μέσα σε λίγες ημέρες.
Όχι πάντα. Η μαγνητική ζητείται όταν η κλινική εξέταση δείχνει πιθανή βλάβη σε μηνίσκο, σύνδεσμο, χόνδρο ή όταν τα συμπτώματα επιμένουν.
Όχι. Πολλές κακώσεις αντιμετωπίζονται συντηρητικά με σωστή καθοδήγηση, φυσικοθεραπεία και σταδιακή επάνοδο στη δραστηριότητα.
Η επιστροφή εξαρτάται από το είδος της κάκωσης και την αποκατάσταση. Πρέπει να γίνεται με λειτουργικά κριτήρια και οδηγίες του ορθοπαιδικού.
Ναι. Η χρόνια αστάθεια, οι παραμελημένες ρήξεις ή οι επαναλαμβανόμενες κακώσεις μπορούν να επιβαρύνουν τον μηνίσκο, τον χόνδρο και τη λειτουργία του γόνατος.
Monday - Friday ( 8am - 5pm )