Η σπονδυλική στένωση είναι μία πάθηση κατά την οποία ο διαθέσιμος χώρος μέσα στον σπονδυλικό σωλήνα ή στα τρήματα από όπου περνούν τα νεύρα μειώνεται. Όταν αυτό συμβεί, οι νευρικές ρίζες ή ο νωτιαίος μυελός μπορεί να πιεστούν, προκαλώντας πόνο, μούδιασμα, αδυναμία ή δυσκολία στη βάδιση. Συχνότερα αφορά την οσφυϊκή μοίρα, δηλαδή τη μέση, αλλά μπορεί να εμφανιστεί και στον αυχένα. Δεν πρόκειται πάντα για μια απότομη κατάσταση. Σε πολλούς ασθενείς εξελίσσεται σταδιακά, γι’ αυτό και τα συμπτώματα μπορεί αρχικά να φαίνονται ήπια ή να αποδίδονται σε “κούραση” ή “ηλικία”. Η σωστή ορθοπαιδική αξιολόγηση βοηθά να ξεχωρίσουμε αν τα συμπτώματα οφείλονται πράγματι στη σπονδυλική στένωση ή σε άλλη αιτία.
Στην πράξη, η σπονδυλική στένωση σημαίνει ότι τα νεύρα δεν έχουν αρκετό χώρο για να λειτουργήσουν χωρίς πίεση. Η στένωση μπορεί να οφείλεται σε εκφυλιστικές αλλοιώσεις των δίσκων, αρθρίτιδα των μικρών αρθρώσεων της σπονδυλικής στήλης, πάχυνση συνδέσμων, οστεόφυτα ή συνδυασμό παραγόντων. Σε ορισμένους ανθρώπους υπάρχει και ανατομική προδιάθεση, δηλαδή πιο στενός σπονδυλικός σωλήνας από τη φύση του. Η ηλικία παίζει σημαντικό ρόλο, όμως η βαρύτητα των συμπτωμάτων δεν εξαρτάται μόνο από την εικόνα της μαγνητικής. Υπάρχουν ασθενείς με έντονη στένωση που έχουν ήπια συμπτώματα και άλλοι με μικρότερη στένωση που δυσκολεύονται σημαντικά στην καθημερινότητα.
Τα συμπτώματα εξαρτώνται από το επίπεδο και το είδος της πίεσης. Στην οσφυϊκή μοίρα, η σπονδυλική στένωση μπορεί να προκαλέσει πόνο στη μέση, πόνο που κατεβαίνει στους γλουτούς ή στα πόδια, μούδιασμα, βάρος, κράμπες ή αδυναμία στη βάδιση. Ένα χαρακτηριστικό σύμπτωμα είναι ότι ο ασθενής δυσκολεύεται να περπατήσει αρκετή ώρα, αλλά ανακουφίζεται όταν καθίσει ή όταν σκύψει ελαφρά προς τα εμπρός. Στον αυχένα, μπορεί να εμφανιστεί πόνος, μούδιασμα στα χέρια, αδυναμία, αστάθεια ή δυσκολία σε λεπτές κινήσεις. Όταν υπάρχει προοδευτική αδυναμία, διαταραχή βάδισης ή προβλήματα ούρησης/αφόδευσης, χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση.
Η αξιολόγηση από ορθοπαιδικό είναι σημαντική όταν ο πόνος επιμένει, όταν η απόσταση βάδισης μειώνεται ή όταν το μούδιασμα και η αδυναμία επηρεάζουν την καθημερινότητα. Πολλοί ασθενείς προσαρμόζουν ασυναίσθητα τη ζωή τους, αποφεύγοντας περπάτημα, σκάλες ή ορθοστασία. Αυτό όμως δεν λύνει το πρόβλημα. Η έγκαιρη εκτίμηση βοηθά να οργανωθεί ένα πλάνο που μπορεί να περιλαμβάνει άσκηση, φυσικοθεραπεία, φαρμακευτική αγωγή, ενέσιμες θεραπείες ή, σε επιλεγμένες περιπτώσεις, χειρουργική αποσυμπίεση. Ο στόχος δεν είναι να οδηγηθεί κάθε ασθενής στο χειρουργείο, αλλά να βρεθεί η κατάλληλη λύση με βάση τα συμπτώματα, την ηλικία, τις δραστηριότητες και τα απεικονιστικά ευρήματα.
Η διάγνωση ξεκινά με λεπτομερές ιστορικό και κλινική εξέταση. Ο γιατρός αξιολογεί τη δύναμη, την αισθητικότητα, τα αντανακλαστικά, τη βάδιση και τις κινήσεις της σπονδυλικής στήλης. Η μαγνητική τομογραφία είναι συχνά η πιο χρήσιμη εξέταση, γιατί δείχνει τη σχέση των δίσκων, των αρθρώσεων, των συνδέσμων και των νεύρων. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστούν ακτινογραφίες, δυναμικές λήψεις, αξονική τομογραφία ή ηλεκτρομυογράφημα. Η εικόνα της εξέτασης από μόνη της δεν αρκεί. Σημασία έχει να ταιριάζει με τα πραγματικά συμπτώματα του ασθενούς, ώστε να αποφευχθούν υπερβολές ή λάθος θεραπευτικές αποφάσεις.
Στις περισσότερες περιπτώσεις, η αρχική αντιμετώπιση της σπονδυλικής στένωσης είναι συντηρητική. Μπορεί να περιλαμβάνει φυσικοθεραπεία, ασκήσεις ενδυνάμωσης κορμού, διατάσεις, βελτίωση στάσης, έλεγχο βάρους και προσαρμογή δραστηριοτήτων. Σε ορισμένους ασθενείς βοηθούν τα αντιφλεγμονώδη ή αναλγητικά φάρμακα, πάντα με ιατρική καθοδήγηση. Η άσκηση δεν πρέπει να είναι τυχαία. Χρειάζεται πρόγραμμα που να λαμβάνει υπόψη τη βαρύτητα των συμπτωμάτων και τις αντοχές του ασθενούς. Η σωστή συντηρητική αγωγή μπορεί να βελτιώσει τη βάδιση, να μειώσει τον πόνο και να βοηθήσει τον ασθενή να παραμείνει ενεργός.
Στις περισσότερες περιπτώσεις, η αρχική αντιμετώπιση της σπονδυλικής στένωσης είναι συντηρητική. Μπορεί να περιλαμβάνει φυσικοθεραπεία, ασκήσεις ενδυνάμωσης κορμού, διατάσεις, βελτίωση στάσης, έλεγχο βάρους και προσαρμογή δραστηριοτήτων. Σε ορισμένους ασθενείς βοηθούν τα αντιφλεγμονώδη ή αναλγητικά φάρμακα, πάντα με ιατρική καθοδήγηση. Η άσκηση δεν πρέπει να είναι τυχαία. Χρειάζεται πρόγραμμα που να λαμβάνει υπόψη τη βαρύτητα των συμπτωμάτων και τις αντοχές του ασθενούς. Η σωστή συντηρητική αγωγή μπορεί να βελτιώσει τη βάδιση, να μειώσει τον πόνο και να βοηθήσει τον ασθενή να παραμείνει ενεργός.
Όταν ο πόνος επιμένει παρά τη σωστή συντηρητική θεραπεία, μπορεί να εξεταστούν στοχευμένες ενέσεις γύρω από τις νευρικές ρίζες ή στον επισκληρίδιο χώρο. Σκοπός τους είναι να μειώσουν τη φλεγμονή και να δώσουν ένα παράθυρο ανακούφισης, ώστε ο ασθενής να κινητοποιηθεί καλύτερα και να συνεχίσει την αποκατάσταση. Δεν αποτελούν μόνιμη λύση για όλους και δεν αντικαθιστούν την κλινική κρίση. Η απόφαση λαμβάνεται εξατομικευμένα, ανάλογα με τα συμπτώματα, τα απεικονιστικά ευρήματα και τη γενική κατάσταση του ασθενούς.
Η χειρουργική αντιμετώπιση εξετάζεται όταν η σπονδυλική στένωση προκαλεί σημαντικό περιορισμό στη βάδιση, επίμονο πόνο, προοδευτική νευρολογική αδυναμία ή όταν οι συντηρητικές επιλογές δεν προσφέρουν ικανοποιητική ανακούφιση. Η πιο συχνή λογική του χειρουργείου είναι η αποσυμπίεση των νεύρων. Σε ορισμένες περιπτώσεις, όταν υπάρχει αστάθεια ή μεγάλη παραμόρφωση, μπορεί να χρειαστεί και σταθεροποίηση. Η απόφαση δεν πρέπει να βασίζεται μόνο στη μαγνητική, αλλά στη συνολική εικόνα του ασθενούς. Ο σωστός προεγχειρητικός σχεδιασμός είναι καθοριστικός για να επιλεγεί η κατάλληλη τεχνική και να υπάρχουν ρεαλιστικές προσδοκίες.
Όχι. Πολλοί ασθενείς αντιμετωπίζονται αρχικά με φυσικοθεραπεία, άσκηση, φάρμακα ή στοχευμένες ενέσεις. Χειρουργείο εξετάζεται όταν τα συμπτώματα είναι σοβαρά ή επιμένουν.
Η κάμψη του κορμού προς τα εμπρός μπορεί να αυξήσει προσωρινά τον χώρο για τα νεύρα, γι’ αυτό αρκετοί ασθενείς νιώθουν καλύτερα όταν κάθονται ή σκύβουν.
Η εξέλιξη συνήθως είναι αργή, αλλά διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο. Η παρακολούθηση βοηθά να εντοπιστούν έγκαιρα αλλαγές στα συμπτώματα.
Όταν υπάρχει έντονη ή προοδευτική αδυναμία, αστάθεια στη βάδιση, μούδιασμα στην περιοχή της σέλας ή διαταραχές ούρησης/αφόδευσης.
Συνήθως ναι, αλλά με σωστή καθοδήγηση. Η ασφαλής άσκηση βοηθά στη διατήρηση δύναμης και λειτουργικότητας, αρκεί να προσαρμόζεται στα συμπτώματα.
Monday - Friday ( 8am - 5pm )