Οι τραυματισμοί γόνατος είναι από τους συχνότερους λόγους επίσκεψης σε ορθοπαιδικό, τόσο σε ανθρώπους που αθλούνται όσο και σε ασθενείς που τραυματίζονται στην καθημερινότητά τους. Το γόνατο είναι μια σύνθετη άρθρωση που δέχεται μεγάλα φορτία και συμμετέχει στη βάδιση, στο τρέξιμο, στο ανέβασμα σκάλας, στα άλματα και στις αλλαγές κατεύθυνσης. Όταν ένας από τους ιστούς της άρθρωσης, όπως ο μηνίσκος, οι σύνδεσμοι, ο χόνδρος, η επιγονατίδα ή οι τένοντες, υποστεί βλάβη, ο πόνος και η αστάθεια μπορούν να περιορίσουν άμεσα την κίνηση. Οι τραυματισμοί γόνατος χρειάζονται σωστή αξιολόγηση, γιατί πίσω από ένα “στραμπούληγμα” μπορεί να κρύβεται μια πιο σημαντική κάκωση.
Στην κλινική πράξη, οι συχνότεροι τραυματισμοί γόνατος περιλαμβάνουν τη ρήξη μηνίσκου, τη ρήξη πρόσθιου χιαστού, τις κακώσεις έσω ή έξω πλαγίου συνδέσμου, τις χόνδρινες βλάβες, την αστάθεια της επιγονατίδας, τις θλάσεις και τις τενοντοπάθειες. Σε αθλητές, οι τραυματισμοί εμφανίζονται συχνά μετά από απότομη αλλαγή κατεύθυνσης, προσγείωση από άλμα, σύγκρουση ή στροφική κίνηση με το πόδι σταθερό στο έδαφος. Σε μεγαλύτερες ηλικίες, μια μικρότερη κάκωση μπορεί να επιδεινώσει προϋπάρχουσα φθορά, όπως οστεοαρθρίτιδα ή εκφυλιστική βλάβη μηνίσκου. Για τον λόγο αυτό, η αντιμετώπιση πρέπει να προσαρμόζεται στην ηλικία, στη δραστηριότητα και στη συνολική κατάσταση της άρθρωσης.
Πολλοί ασθενείς περιγράφουν ότι τη στιγμή του τραυματισμού ένιωσαν ή άκουσαν ένα «κρακ» μέσα στο γόνατο. Λίγες ώρες μετά μπορεί να εμφανιστεί πρήξιμο, πόνος, δυσκολία στη φόρτιση και αίσθημα ότι το γόνατο «φεύγει». Η ρήξη χιαστών μπορεί να προκαλεί αστάθεια κυρίως σε στροφικές κινήσεις, στο κατέβασμα σκάλας ή στην προσπάθεια επιστροφής στην άθληση. Μερικές φορές ο πόνος μειώνεται μετά τις πρώτες ημέρες και ο ασθενής νομίζει ότι το πρόβλημα πέρασε, όμως η αστάθεια παραμένει. Αυτό είναι σημαντικό, γιατί ένα ασταθές γόνατο μπορεί να επιβαρύνει σταδιακά τον μηνίσκο και τον χόνδρο.
Τα συμπτώματα εξαρτώνται από τον τύπο και τη βαρύτητα της κάκωσης. Ο ασθενής μπορεί να νιώσει οξύ πόνο τη στιγμή του τραυματισμού, πρήξιμο μέσα στις πρώτες ώρες, δυσκολία στη φόρτιση, αίσθημα ότι το γόνατο “φεύγει”, μπλοκάρισμα, κλικ ή περιορισμό στην κάμψη και στην έκταση. Όταν υπάρχει έντονο πρήξιμο, αδυναμία βάδισης, παραμόρφωση, μούδιασμα, αστάθεια ή αίσθημα κλειδώματος, η αξιολόγηση πρέπει να γίνεται άμεσα. Οι τραυματισμοί γόνατος δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται μόνο με ξεκούραση χωρίς διάγνωση, ειδικά όταν τα συμπτώματα επιμένουν ή επανέρχονται με την άθληση.
Δεν αντιμετωπίζονται όλοι οι τραυματισμοί γόνατος με τον ίδιο τρόπο. Ένας νέος αθλητής με πλήρη ρήξη πρόσθιου χιαστού έχει διαφορετικές ανάγκες από έναν ασθενή με ήπια συνδεσμική κάκωση ή εκφυλιστική ρήξη μηνίσκου. Ο θεραπευτικός σχεδιασμός λαμβάνει υπόψη την ηλικία, το επίπεδο δραστηριότητας, το επάγγελμα, τις αθλητικές απαιτήσεις, τη σταθερότητα του γόνατος, τις συνοδές βλάβες και τις προσδοκίες του ασθενούς. Στόχος δεν είναι μόνο να περάσει ο πόνος, αλλά να αποκατασταθεί η λειτουργία της άρθρωσης με τον πιο ασφαλή και κατάλληλο τρόπο.
Σε αρκετές περιπτώσεις, η θεραπεία μπορεί να είναι συντηρητική. Περιλαμβάνει ξεκούραση, πάγο, ελεγχόμενη φόρτιση, αντιφλεγμονώδη αγωγή όταν ενδείκνυται, νάρθηκα ή επιγονατίδα, φυσικοθεραπεία και σταδιακή ενδυνάμωση. Η αποκατάσταση εστιάζει στη μείωση του πόνου και του οιδήματος, στην επαναφορά της κίνησης, στην ενδυνάμωση τετρακεφάλου και οπίσθιων μηριαίων, στην ισορροπία και στον νευρομυϊκό έλεγχο. Ιδιαίτερα μετά από τραυματισμούς γόνατος, η επιστροφή στην άθληση πρέπει να γίνεται προοδευτικά και όχι βιαστικά, γιατί η πρόωρη φόρτιση μπορεί να οδηγήσει σε υποτροπή ή νέα κάκωση.
Η χειρουργική αντιμετώπιση εξετάζεται όταν υπάρχει σοβαρή αστάθεια, πλήρης ρήξη σημαντικού συνδέσμου, μηχανικό μπλοκάρισμα, μεγάλη ρήξη μηνίσκου, μετατοπισμένο κάταγμα ή βλάβη που δεν βελτιώνεται με σωστή συντηρητική αγωγή. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί αρθροσκόπηση γόνατος, συρραφή ή μερική αφαίρεση μηνίσκου, αποκατάσταση χόνδρινης βλάβης ή ανακατασκευή χιαστού. Η απόφαση για χειρουργείο δεν βασίζεται μόνο στη μαγνητική τομογραφία, αλλά στη συνολική λειτουργική εικόνα του ασθενούς και στο αν το γόνατο μπορεί να επανέλθει με ασφάλεια χωρίς επέμβαση.
Η επιστροφή μετά από τραυματισμούς γόνατος πρέπει να γίνεται με σαφή κριτήρια: απουσία σημαντικού πόνου, καλό εύρος κίνησης, επαρκής μυϊκή δύναμη, σταθερότητα και σωστός έλεγχος στην κίνηση. Για έναν αθλητή, αυτό σημαίνει σταδιακή επάνοδο από απλές ασκήσεις σε πιο απαιτητικές κινήσεις, αλλαγές κατεύθυνσης, άλματα και τελικά αγωνιστική δραστηριότητα. Για τον μη αθλητή, σημαίνει ασφαλή επιστροφή στη βάδιση, στην εργασία, στις σκάλες και στις καθημερινές δραστηριότητες χωρίς φόβο και αστάθεια.
Όταν υπάρχει έντονος πόνος, πρήξιμο, αστάθεια, δυσκολία στη φόρτιση, κλείδωμα ή όταν τα συμπτώματα δεν βελτιώνονται μέσα σε λίγες ημέρες.
Σε αρκετές περιπτώσεις ο ασθενής μπορεί να περπατήσει μετά τις πρώτες ημέρες, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι το γόνατο είναι σταθερό ή ότι δεν υπάρχει σοβαρή βλάβη.
Η μαγνητική ζητείται όταν υπάρχει υποψία συνδεσμικής βλάβης, σημαντικό πρήξιμο, αστάθεια ή ανάγκη να ελεγχθούν μηνίσκος, χόνδρος και άλλοι σύνδεσμοι.
Είναι ελάχιστα επεμβατική τεχνική, αλλά παραμένει χειρουργική πράξη και πρέπει να γίνεται όταν υπάρχει σωστή ένδειξη.
Ναι, όταν το γόνατο παραμένει ασταθές μπορεί να αυξηθεί η επιβάρυνση στον μηνίσκο και στον χόνδρο, ειδικά σε στροφικές κινήσεις ή έντονη άθληση.
Όταν υπάρχει έντονος πόνος, πρήξιμο, αστάθεια, δυσκολία στη φόρτιση, κλείδωμα ή όταν τα συμπτώματα δεν βελτιώνονται μέσα σε λίγες ημέρες.
Όχι πάντα. Η μαγνητική ζητείται όταν η κλινική εξέταση δείχνει πιθανή βλάβη σε μηνίσκο, σύνδεσμο, χόνδρο ή όταν τα συμπτώματα επιμένουν.
Όχι. Πολλές κακώσεις αντιμετωπίζονται συντηρητικά με σωστή καθοδήγηση, φυσικοθεραπεία και σταδιακή επάνοδο στη δραστηριότητα.
Η επιστροφή εξαρτάται από το είδος της κάκωσης και την αποκατάσταση. Πρέπει να γίνεται με λειτουργικά κριτήρια και οδηγίες του ορθοπαιδικού.
Ναι. Η χρόνια αστάθεια, οι παραμελημένες ρήξεις ή οι επαναλαμβανόμενες κακώσεις μπορούν να επιβαρύνουν τον μηνίσκο, τον χόνδρο και τη λειτουργία του γόνατος.
Monday - Friday ( 8am - 5pm )