Η πελματιαία απονευρωσίτιδα είναι μία από τις συχνότερες αιτίες πόνου στη φτέρνα. Εμφανίζεται όταν η πελματιαία απονεύρωση, δηλαδή η ισχυρή ινώδης ταινία που εκτείνεται από την πτέρνα προς τα δάκτυλα και στηρίζει την καμάρα του ποδιού, ερεθίζεται ή καταπονείται. Ο πόνος συνήθως εντοπίζεται στο κάτω μέρος της φτέρνας και γίνεται πιο έντονος στα πρώτα βήματα το πρωί ή μετά από αρκετή ώρα καθιστικής θέσης. Για πολλούς ασθενείς, η ενόχληση βελτιώνεται προσωρινά με την κίνηση, αλλά μπορεί να επανέρχεται μετά από ορθοστασία, βάδιση ή άθληση. Η πελματιαία απονευρωσίτιδα δεν είναι απλώς “πόνος στο πέλμα”. Είναι μια κατάσταση που χρειάζεται σωστή αξιολόγηση, γιατί συχνά σχετίζεται με τον τρόπο βάδισης, την καταπόνηση, τα υποδήματα, τη μυϊκή δυσκαμψία και τη συνολική μηχανική του κάτω άκρου.
Το πιο χαρακτηριστικό σύμπτωμα είναι ο έντονος πόνος στη φτέρνα με τα πρώτα βήματα μετά τον ύπνο. Ο ασθενής μπορεί να περιγράφει την αίσθηση σαν “καρφί” ή σαν κάψιμο στο κάτω μέρος της πτέρνας. Σε κάποιες περιπτώσεις ο πόνος εμφανίζεται μετά από πολύωρη ορθοστασία, έντονο περπάτημα ή τρέξιμο. Η πελματιαία απονευρωσίτιδα μπορεί επίσης να προκαλέσει δυσκολία στη βάδιση, αλλαγή στον τρόπο που πατά ο ασθενής και επιβάρυνση στο γόνατο, στο ισχίο ή στη μέση. Αν ο πόνος επιμένει για εβδομάδες, αν χειροτερεύει σταδιακά ή αν συνοδεύεται από πρήξιμο, μούδιασμα ή έντονη αδυναμία στήριξης, χρειάζεται ορθοπαιδική αξιολόγηση, ώστε να αποκλειστούν άλλες αιτίες πόνου στη φτέρνα.
Η πελματιαία απονευρωσίτιδα εμφανίζεται συχνότερα όταν η πελματιαία απονεύρωση δέχεται επαναλαμβανόμενη φόρτιση. Παράγοντες που μπορεί να συμβάλουν είναι η πολύωρη ορθοστασία, η απότομη αύξηση της άσκησης, το τρέξιμο σε σκληρές επιφάνειες, τα ακατάλληλα παπούτσια, η αυξημένη σωματική επιβάρυνση, η πλατυποδία, η κοιλοποδία και η βράχυνση των μυών της γάμπας ή του Αχιλλείου τένοντα. Δεν εμφανίζεται μόνο σε αθλητές. Μπορεί να επηρεάσει ανθρώπους που περπατούν πολύ, εργαζόμενους που στέκονται πολλές ώρες, αλλά και ασθενείς που άλλαξαν πρόσφατα επίπεδο δραστηριότητας. Η σωστή διάγνωση βοηθά να εντοπιστεί όχι μόνο το σημείο του πόνου, αλλά και ο λόγος που επιμένει.
Η διάγνωση βασίζεται κυρίως στο ιστορικό και στην κλινική εξέταση. Ο ορθοπαιδικός χειρουργός Γάτος Κωνσταντίνος αξιολογεί το ακριβές σημείο του πόνου, την ελαστικότητα της γάμπας και του Αχιλλείου, την καμάρα του ποδιού, τον τρόπο βάδισης και πιθανές συνυπάρχουσες παθήσεις. Σε πολλές περιπτώσεις δεν χρειάζονται πολύπλοκες εξετάσεις. Ωστόσο, όταν τα συμπτώματα είναι έντονα, παρατεταμένα ή άτυπα, μπορεί να ζητηθεί ακτινογραφία, υπερηχογράφημα ή μαγνητική τομογραφία, ώστε να ελεγχθεί η κατάσταση της πελματιαίας απονεύρωσης και να αποκλειστούν άλλες αιτίες, όπως κάταγμα κόπωσης, νευρική παγίδευση ή φλεγμονή άλλων ιστών. Η πελματιαία απονευρωσίτιδα αντιμετωπίζεται καλύτερα όταν η διάγνωση είναι εξατομικευμένη και όχι γενική.
Η θεραπεία δεν είναι ίδια για όλους. Σε έναν ασθενή μπορεί να κυριαρχεί η δυσκαμψία της γάμπας, σε άλλον η κακή υποστήριξη του πέλματος και σε άλλον η υπερφόρτιση από άθληση ή εργασία. Για αυτό, το θεραπευτικό πλάνο πρέπει να προσαρμόζεται στον τρόπο ζωής, στη δραστηριότητα, στη διάρκεια των συμπτωμάτων και στα ευρήματα της εξέτασης. Ο στόχος είναι να μειωθεί ο πόνος, να αποφορτιστεί η περιοχή και να διορθωθούν οι παράγοντες που διατηρούν το πρόβλημα. Η πελματιαία απονευρωσίτιδα συνήθως χρειάζεται υπομονή και συνέπεια, γιατί η βελτίωση έρχεται σταδιακά και όχι πάντα άμεσα από την πρώτη παρέμβαση.
Στις περισσότερες περιπτώσεις η αντιμετώπιση είναι συντηρητική. Περιλαμβάνει τροποποίηση δραστηριοτήτων, πάγο, κατάλληλα υποδήματα, διατάσεις πελματιαίας απονεύρωσης και γάμπας, φυσικοθεραπεία, ορθωτικά πέλματα ή υποπτέρνια, καθώς και νυχτερινούς νάρθηκες σε επιλεγμένες περιπτώσεις. Η φυσικοθεραπεία έχει σημαντικό ρόλο, γιατί βοηθά στη βελτίωση της ελαστικότητας, στη μείωση της φόρτισης και στην επανεκπαίδευση της βάδισης. Σε επίμονες περιπτώσεις μπορεί να συζητηθούν πιο στοχευμένες θεραπείες, όπως έγχυση κορτικοστεροειδούς με προσοχή, PRP ή κρουστικά κύματα, ανάλογα με την ένδειξη. Η χειρουργική λύση εξετάζεται σπάνια και μόνο όταν η πελματιαία απονευρωσίτιδα παραμένει ανθεκτική παρά την οργανωμένη θεραπεία.
Η έγκαιρη αξιολόγηση είναι σημαντική όταν ο πόνος στη φτέρνα επιμένει, επηρεάζει τη βάδιση ή σας αναγκάζει να περιορίσετε δραστηριότητες. Πολλοί ασθενείς περιμένουν μήνες θεωρώντας ότι “θα περάσει”, με αποτέλεσμα να αλλάζουν τον τρόπο που πατούν και να επιβαρύνουν άλλες αρθρώσεις. Ο ορθοπαιδικός χειρουργός Γάτος Κωνσταντίνος μπορεί να ξεχωρίσει αν πρόκειται πράγματι για πελματιαία απονευρωσίτιδα, να εντοπίσει τους παράγοντες που τη συντηρούν και να προτείνει ένα πρακτικό πλάνο θεραπείας. Στόχος δεν είναι μόνο να υποχωρήσει ο πόνος, αλλά να επιστρέψει ο ασθενής με ασφάλεια στο περπάτημα, στην εργασία και στην άθληση.
Σε αρκετές περιπτώσεις μπορεί να βελτιωθεί με σωστή αποφόρτιση, διατάσεις και αλλαγές στην καθημερινότητα. Αν όμως ο πόνος επιμένει, χρειάζεται αξιολόγηση.
Συνήθως βοηθούν παπούτσια με καλή υποστήριξη, απορρόφηση κραδασμών και σταθερή σόλα. Τα πολύ επίπεδα ή φθαρμένα υποδήματα μπορεί να επιβαρύνουν τη φτέρνα.
Όχι πάντα. Τα ορθωτικά πέλματα μπορεί να βοηθήσουν όταν υπάρχει μηχανική επιβάρυνση, αλλά πρέπει να προτείνονται ανάλογα με την εξέταση και τον τρόπο βάδισης.
Αν ο πόνος είναι έντονος, συνήθως χρειάζεται προσωρινή τροποποίηση της άσκησης. Η επιστροφή στο τρέξιμο πρέπει να γίνεται σταδιακά και χωρίς επιδείνωση των συμπτωμάτων.
Όταν η συντηρητική αγωγή δεν αποδίδει επαρκώς, μπορεί να εξεταστούν στοχευμένες θεραπείες, όπως κρουστικά κύματα, PRP ή έγχυση, πάντα μετά από ορθοπαιδική εκτίμηση.
Monday - Friday ( 8am - 5pm )