Η κύστη Baker είναι μια συλλογή υγρού που σχηματίζεται στο πίσω μέρος του γόνατος, στην περιοχή που ονομάζεται ιγνυακός βόθρος. Συνήθως δεν αποτελεί μια ανεξάρτητη πάθηση, αλλά σημάδι ότι μέσα στο γόνατο υπάρχει ερεθισμός ή αυξημένη παραγωγή αρθρικού υγρού. Αυτό μπορεί να συμβεί σε περιπτώσεις οστεοαρθρίτιδας γόνατος, ρήξης μηνίσκου, φλεγμονής ή άλλης ενδοαρθρικής βλάβης. Για τον ασθενή, η κύστη Baker μπορεί να γίνει αντιληπτή σαν πρήξιμο ή «μπάλα» πίσω από το γόνατο, με αίσθημα τάσης, βάρος ή δυσκολία στο πλήρες λύγισμα. Η σωστή προσέγγιση δεν είναι απλώς να αντιμετωπιστεί το πρήξιμο, αλλά να εντοπιστεί γιατί δημιουργήθηκε.
Σε αρκετές περιπτώσεις η κύστη Baker δεν προκαλεί έντονα συμπτώματα και ανακαλύπτεται τυχαία σε κλινική εξέταση ή απεικονιστικό έλεγχο. Όταν όμως μεγαλώσει ή συνυπάρχει με πρόβλημα μέσα στο γόνατο, μπορεί να προκαλέσει πόνο πίσω από το γόνατο, αίσθημα πίεσης, δυσκαμψία και περιορισμό στην κίνηση. Ο ασθενής συχνά νιώθει ενόχληση όταν στέκεται για πολλή ώρα, όταν περπατά, όταν ανεβαίνει σκάλες ή όταν προσπαθεί να λυγίσει πλήρως το γόνατο. Αν η κύστη Baker πιέζει τους γύρω ιστούς, μπορεί να υπάρχει αίσθημα τραβήγματος προς τη γάμπα. Σε περίπτωση ξαφνικού πόνου, έντονου πρηξίματος ή ερυθρότητας στη γάμπα, χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση, γιατί τα συμπτώματα μπορεί να μοιάζουν με θρόμβωση.
Η δημιουργία της συνδέεται συνήθως με αυξημένη πίεση μέσα στην άρθρωση του γόνατος. Όταν το γόνατο ερεθίζεται, παράγει περισσότερο αρθρικό υγρό. Το υγρό αυτό μπορεί να κατευθυνθεί προς το πίσω μέρος της άρθρωσης και να σχηματίσει την κύστη. Συχνές αιτίες είναι η οστεοαρθρίτιδα γόνατος, οι ρήξεις μηνίσκου, οι χόνδρινες βλάβες, οι φλεγμονώδεις αρθρίτιδες και οι τραυματισμοί. Γι’ αυτό η κύστη Baker δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται μόνο ως τοπικό πρήξιμο. Αν δεν ελεγχθεί η αιτία που προκαλεί την παραγωγή υγρού, είναι πιθανό να επιμένει ή να επανεμφανιστεί μετά από παροχέτευση.
Ορθοπαιδική αξιολόγηση χρειάζεται όταν το πρήξιμο πίσω από το γόνατο επιμένει, όταν υπάρχει πόνος, δυσκολία στην κίνηση ή αίσθημα ότι το γόνατο «γεμίζει» μετά από δραστηριότητα. Είναι επίσης σημαντικό να εξεταστεί ο ασθενής όταν υπάρχει ιστορικό τραυματισμού, γνωστή οστεοαρθρίτιδα ή συμπτώματα όπως κλείδωμα, αστάθεια και πρήξιμο μέσα στην άρθρωση. Η κύστη Baker μπορεί να είναι η εμφανής ένδειξη ενός πιο ουσιαστικού προβλήματος στο γόνατο. Στην κλινική πράξη, στόχος της εξέτασης είναι να ξεχωρίσουμε αν πρόκειται για απλή κύστη, για συνοδό βλάβη μηνίσκου, για αρθρίτιδα ή για άλλη κατάσταση που χρειάζεται διαφορετική αντιμετώπιση.
Η διάγνωση ξεκινά με λήψη ιστορικού και κλινική εξέταση. Ο ορθοπαιδικός χειρουργός Γάτος Κωνσταντίνος αξιολογεί το σημείο του πόνου, το μέγεθος του πρηξίματος, το εύρος κίνησης, τη σταθερότητα του γόνατος και την ύπαρξη ενδοαρθρικών συμπτωμάτων. Σε αρκετές περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί υπερηχογράφημα για να επιβεβαιωθεί ότι η διόγκωση είναι συλλογή υγρού. Αν υπάρχουν ενδείξεις για ρήξη μηνίσκου, χόνδρινη βλάβη ή άλλη παθολογία μέσα στο γόνατο, μπορεί να ζητηθεί μαγνητική τομογραφία. Η ακτινογραφία βοηθά όταν υπάρχει υποψία οστεοαρθρίτιδας. Η σωστή διάγνωση έχει σημασία, γιατί η θεραπεία της κύστης Baker πρέπει να σχεδιάζεται με βάση την αιτία και όχι μόνο με βάση το μέγεθος της κύστης.
Στις περισσότερες περιπτώσεις η θεραπεία ξεκινά συντηρητικά. Η μείωση των δραστηριοτήτων που επιβαρύνουν το γόνατο, η παγοθεραπεία, η ανύψωση του σκέλους και η κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή μπορούν να βοηθήσουν στην ανακούφιση των συμπτωμάτων. Η φυσικοθεραπεία έχει σημαντικό ρόλο, ιδιαίτερα όταν υπάρχει αδυναμία, κακή μηχανική φόρτιση ή οστεοαρθριτικές αλλοιώσεις. Στόχος είναι να μειωθεί ο ερεθισμός της άρθρωσης, να βελτιωθεί η λειτουργία του γόνατος και να περιοριστεί η παραγωγή υγρού. Όταν η κύστη Baker σχετίζεται με αρθρίτιδα ή φλεγμονή, η αντιμετώπιση της υποκείμενης πάθησης είναι συχνά το πιο σημαντικό βήμα.
Σε επιλεγμένες περιπτώσεις, όταν η κύστη προκαλεί έντονη ενόχληση ή περιορισμό, μπορεί να εξεταστεί η παρακέντηση και παροχέτευση του υγρού, συνήθως με υπερηχογραφική καθοδήγηση. Σε ορισμένους ασθενείς μπορεί να συνδυαστεί με έγχυση κορτικοστεροειδούς στο γόνατο, ώστε να μειωθεί η φλεγμονή. Πρέπει όμως να είναι σαφές ότι η παροχέτευση από μόνη της δεν λύνει πάντα το πρόβλημα. Αν η αιτία μέσα στην άρθρωση παραμένει ενεργή, η κύστη Baker μπορεί να ξαναγεμίσει. Γι’ αυτό η απόφαση για ένεση ή παρακέντηση λαμβάνεται εξατομικευμένα, μετά από αξιολόγηση των συμπτωμάτων, της ηλικίας, της δραστηριότητας και των απεικονιστικών ευρημάτων.
Η χειρουργική αντιμετώπιση δεν είναι η πρώτη επιλογή για την κύστη Baker. Εξετάζεται κυρίως όταν υπάρχει σημαντικό ενδοαρθρικό πρόβλημα, όπως ρήξη μηνίσκου ή άλλη βλάβη, που συντηρεί την παραγωγή υγρού και τα συμπτώματα. Σε αυτές τις περιπτώσεις η αρθροσκόπηση γόνατος μπορεί να στοχεύσει στην αντιμετώπιση της αιτίας, όχι απλώς στην αφαίρεση της κύστης. Η αποκατάσταση εξαρτάται από το πρόβλημα που αντιμετωπίστηκε, τη γενική κατάσταση του γόνατος και το επίπεδο δραστηριότητας του ασθενούς. Ο ασθενής χρειάζεται σαφείς οδηγίες για φόρτιση, ασκήσεις και σταδιακή επιστροφή στην καθημερινότητα, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος υποτροπής.
Συνήθως δεν είναι επικίνδυνη, αλλά χρειάζεται αξιολόγηση όταν προκαλεί πόνο, πρήξιμο ή περιορισμό στην κίνηση, γιατί μπορεί να συνδέεται με πρόβλημα μέσα στο γόνατο.
Σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να μειωθεί όταν υποχωρήσει ο ερεθισμός του γόνατος. Αν όμως υπάρχει αρθρίτιδα ή ρήξη μηνίσκου, μπορεί να επιμένει ή να επανεμφανιστεί.
Όχι. Η παρακέντηση εξετάζεται όταν η κύστη είναι μεγάλη ή ενοχλητική. Πρώτα πρέπει να αξιολογείται η αιτία που προκαλεί την παραγωγή υγρού.
Αν υπάρχει έντονος πόνος στη γάμπα, απότομο πρήξιμο, ερυθρότητα ή δυσκολία στη βάδιση, χρειάζεται άμεση ιατρική εκτίμηση για να αποκλειστούν άλλες καταστάσεις.
Εξαρτάται από τα συμπτώματα και την αιτία. Συνήθως προσαρμόζονται οι δραστηριότητες μέχρι να μειωθεί ο ερεθισμός και να δοθεί ασφαλές πλάνο αποκατάστασης.
Monday - Friday ( 8am - 5pm )