Η τροχαντηρίτιδα είναι μία από τις συχνότερες αιτίες πόνου στην έξω πλευρά του ισχίου. Πολλοί ασθενείς την περιγράφουν σαν βαθύ, ενοχλητικό πόνο στο πλάι του ισχίου, που χειροτερεύει όταν ξαπλώνουν από την πάσχουσα πλευρά, ανεβαίνουν σκάλες ή περπατούν αρκετή ώρα. Σήμερα γνωρίζουμε ότι ο πόνος στην περιοχή του μείζονα τροχαντήρα δεν οφείλεται πάντα μόνο σε φλεγμονή του θυλάκου, αλλά συχνά σχετίζεται και με ερεθισμό των γλουτιαίων τενόντων. Γι’ αυτό η σωστή ορθοπαιδική αξιολόγηση είναι σημαντική.
Με τον όρο τροχαντηρίτιδα περιγράφουμε τον πόνο και τον ερεθισμό στην περιοχή του μείζονα τροχαντήρα, δηλαδή στο οστικό σημείο που ψηλαφούμε στην έξω πλευρά του ισχίου. Εκεί υπάρχουν τένοντες, μύες και ορογόνοι θύλακοι που μειώνουν την τριβή κατά την κίνηση. Όταν οι ιστοί αυτοί επιβαρυνθούν, μπορεί να εμφανιστεί πόνος, ευαισθησία και δυσκολία σε κινήσεις που απαιτούν φόρτιση. Η πάθηση αναφέρεται και ως σύνδρομο πόνου μείζονα τροχαντήρα, γιατί συχνά αφορά περισσότερους από έναν ιστούς γύρω από το ισχίο.
Το βασικό σύμπτωμα είναι ο πόνος στην έξω πλευρά του ισχίου. Μπορεί να κατεβαίνει προς την έξω πλευρά του μηρού, χωρίς απαραίτητα να φτάνει κάτω από το γόνατο. Συχνά επιδεινώνεται όταν ο ασθενής ξαπλώνει στο πλάι, σηκώνεται από καρέκλα, ανεβαίνει σκάλες ή στέκεται όρθιος για αρκετή ώρα. Μπορεί επίσης να υπάρχει ευαισθησία στην πίεση, αίσθημα καύσου ή δυσκολία στην καθημερινή δραστηριότητα. Η κλινική εξέταση βοηθά να ξεχωρίσουμε αν ο πόνος προέρχεται από την περιοχή του τροχαντήρα, από τη μέση ή από την ίδια την άρθρωση του ισχίου.
Η τροχαντηρίτιδα μπορεί να εμφανιστεί μετά από υπερφόρτιση, επαναλαμβανόμενη καταπόνηση ή αλλαγή στη δραστηριότητα. Συχνά σχετίζεται με αδυναμία των γλουτιαίων μυών, κακή μηχανική βάδισης, ανισορροπία στη λεκάνη, έντονη άσκηση, απότομη αύξηση περπατήματος ή τρεξίματος και παρατεταμένη πίεση στην έξω πλευρά του ισχίου. Μπορεί επίσης να συνυπάρχει με οσφυαλγία, ανισοσκελία, παθήσεις γόνατος ή αρθρίτιδα ισχίου. Συνήθως δεν υπάρχει ένας μόνο παράγοντας, αλλά συνδυασμός επιβαρύνσεων.
Ο πόνος στο πλάι του ισχίου που επιμένει δεν πρέπει να αγνοείται, ειδικά όταν περιορίζει τον ύπνο, το περπάτημα ή την άθληση. Ορθοπαιδική αξιολόγηση χρειάζεται όταν ο πόνος επιδεινώνεται, όταν υπάρχει δυσκολία στη βάδιση ή όταν τα συμπτώματα επανέρχονται παρά την ξεκούραση. Στόχος της εξέτασης δεν είναι απλώς να επιβεβαιωθεί η τροχαντηρίτιδα, αλλά να αποκλειστούν άλλες αιτίες πόνου, όπως προβλήματα από τη μέση, παθήσεις του ισχίου ή τενοντοπάθειες που χρειάζονται πιο στοχευμένη αντιμετώπιση.
Η διάγνωση ξεκινά με αναλυτικό ιστορικό και κλινική εξέταση. Ο γιατρός αξιολογεί το σημείο του πόνου, την κινητικότητα του ισχίου, τη μυϊκή δύναμη, τη βάδιση και τις κινήσεις που προκαλούν τα συμπτώματα. Σε αρκετές περιπτώσεις η κλινική εικόνα είναι αρκετά χαρακτηριστική. Αν όμως υπάρχει αμφιβολία, έντονος πόνος ή υποψία άλλης πάθησης, μπορεί να ζητηθούν ακτινογραφίες, υπερηχογράφημα ή μαγνητική τομογραφία. Ο απεικονιστικός έλεγχος βοηθά να αξιολογηθούν οι τένοντες, οι θύλακοι και η άρθρωση του ισχίου, ώστε η θεραπεία να μην είναι γενική, αλλά προσαρμοσμένη στην πραγματική αιτία του προβλήματος.
Στις περισσότερες περιπτώσεις η τροχαντηρίτιδα αντιμετωπίζεται χωρίς χειρουργείο. Η θεραπεία μπορεί να περιλαμβάνει τροποποίηση δραστηριοτήτων, αποφυγή πίεσης στην πάσχουσα πλευρά, φαρμακευτική αγωγή όταν ενδείκνυται και στοχευμένη φυσικοθεραπεία. Ιδιαίτερη σημασία έχει η ενδυνάμωση των γλουτιαίων μυών, η βελτίωση της σταθερότητας της λεκάνης και η σταδιακή επαναφορά στη δραστηριότητα. Η ξεκούραση συχνά ανακουφίζει προσωρινά, αλλά αν δεν διορθωθούν οι μηχανικοί παράγοντες, ο πόνος μπορεί να επιστρέψει.
Όταν ο πόνος είναι έντονος ή επιμένει, μπορεί να εξεταστούν πιο στοχευμένες θεραπείες. Οι περιαρθρικές εγχύσεις κορτικοστεροειδούς μπορούν να μειώσουν τη φλεγμονή και να βοηθήσουν στον έλεγχο του πόνου, όταν υπάρχει σωστή ένδειξη. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις μπορεί να συζητηθεί PRP, κυρίως όταν υπάρχει τενοντοπάθεια. Η επιλογή δεν πρέπει να γίνεται τυπικά, αλλά μετά από αξιολόγηση της διάρκειας των συμπτωμάτων, της απεικονιστικής εικόνας και των αναγκών του ασθενούς. Η έγχυση συχνά λειτουργεί καλύτερα όταν συνδυάζεται με σωστή άσκηση και καθοδήγηση.
Η αποκατάσταση στην τροχαντηρίτιδα χρειάζεται υπομονή και σταδιακή πρόοδο. Ο ασθενής πρέπει να αποφύγει την απότομη επιστροφή σε δραστηριότητες που πυροδοτούν τον πόνο, όπως πολύωρο περπάτημα, ανηφόρες ή έντονη άσκηση χωρίς προετοιμασία. Η σωστή ενδυνάμωση, οι διατάσεις όταν χρειάζονται και η βελτίωση της βάδισης βοηθούν στη μείωση των υποτροπών. Σπάνια, όταν υπάρχει σοβαρή και επίμονη βλάβη των γλουτιαίων τενόντων ή αποτυχία όλων των συντηρητικών επιλογών, μπορεί να συζητηθεί χειρουργική αντιμετώπιση. Για τους περισσότερους ασθενείς, η σωστή διάγνωση και η συνεπής αποκατάσταση οδηγούν σε ουσιαστική βελτίωση.
Όχι. Η αρθρίτιδα αφορά την ίδια την άρθρωση του ισχίου, ενώ η τροχαντηρίτιδα προκαλεί κυρίως πόνο στην έξω πλευρά του ισχίου, στους μαλακούς ιστούς γύρω από τον μείζονα τροχαντήρα.
Σε ήπιες περιπτώσεις μπορεί να βελτιωθεί με ξεκούραση και αλλαγές στη δραστηριότητα. Αν όμως τα συμπτώματα επιμένουν ή επιστρέφουν, χρειάζεται αξιολόγηση και στοχευμένη αποκατάσταση.
Ναι, όταν είναι σωστά σχεδιασμένη. Η ενδυνάμωση των γλουτιαίων μυών και η βελτίωση της μηχανικής της λεκάνης είναι βασικά στοιχεία για μακροχρόνια βελτίωση.
Όχι πάντα. Η ένεση μπορεί να βοηθήσει σε επιλεγμένες περιπτώσεις έντονου ή επίμονου πόνου, αλλά πρέπει να γίνεται μετά από ορθοπαιδική αξιολόγηση και όχι ως πρώτη λύση για όλους.
Συνήθως ναι, αλλά με προσαρμογές. Η δραστηριότητα πρέπει να γίνεται χωρίς έντονη επιδείνωση των συμπτωμάτων και με σταδιακή επαναφορά, σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού.
Monday - Friday ( 8am - 5pm )