Η οστεοπόρωση είναι μια συχνή πάθηση του σκελετού, κατά την οποία τα οστά χάνουν μέρος της πυκνότητας και της αντοχής τους, με αποτέλεσμα να γίνονται πιο εύθραυστα και πιο ευάλωτα σε κατάγματα. Συχνά χαρακτηρίζεται ως «σιωπηλή» νόσος, γιατί μπορεί να εξελίσσεται για χρόνια χωρίς έντονα συμπτώματα, μέχρι να εμφανιστεί ένα κάταγμα μετά από μικρή πτώση ή ακόμη και μετά από μια απλή καθημερινή κίνηση. Δεν αφορά μόνο τις γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση, αν και σε αυτή την ομάδα είναι ιδιαίτερα συχνή. Μπορεί να εμφανιστεί και σε άνδρες, σε άτομα με χρόνια νοσήματα ή σε ασθενείς που λαμβάνουν φαρμακευτικές αγωγές που επηρεάζουν την ποιότητα των οστών. Η σωστή αντιμετώπιση ξεκινά από την έγκαιρη διάγνωση και την εκτίμηση του πραγματικού κινδύνου κατάγματος για κάθε ασθενή.
Η ορθοπαιδική αξιολόγηση είναι σημαντική όταν υπάρχει ιστορικό κατάγματος μετά από χαμηλής ενέργειας τραυματισμό, απώλεια ύψους, πόνος στη ράχη ή στη μέση, κύφωση, οικογενειακό ιστορικό οστεοπόρωσης ή παράγοντες κινδύνου που μπορεί να επηρεάζουν την υγεία των οστών. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση, σε άνδρες μεγαλύτερης ηλικίας, σε άτομα με χαμηλό σωματικό βάρος, σε καπνιστές, σε όσους καταναλώνουν συχνά αλκοόλ ή έχουν μειωμένη φυσική δραστηριότητα. Η οστεοπόρωση μπορεί επίσης να σχετίζεται με μακροχρόνια λήψη κορτιζόνης, ενδοκρινολογικά νοσήματα ή προβλήματα απορρόφησης. Ο ορθοπαιδικός χειρουργός Γάτος Κωνσταντίνος δεν αξιολογεί μόνο τη μέτρηση οστικής πυκνότητας, αλλά και τη συνολική σταθερότητα, την ισορροπία, τον κίνδυνο πτώσεων και την πιθανότητα μελλοντικού κατάγματος.
Η διάγνωση της οστεοπόρωσης βασίζεται στον συνδυασμό ιστορικού, κλινικής εξέτασης, εκτίμησης παραγόντων κινδύνου και μέτρησης οστικής πυκνότητας. Η βασική εξέταση είναι η DXA ή DEXA, η οποία μετρά την οστική πυκνότητα συνήθως στη σπονδυλική στήλη και στο ισχίο. Πρόκειται για γρήγορη, ανώδυνη και μη επεμβατική εξέταση, που βοηθά στην εκτίμηση της αντοχής των οστών και του κινδύνου κατάγματος. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστούν ακτινογραφίες, ιδιαίτερα όταν υπάρχει υποψία συμπιεστικού κατάγματος σπονδύλου, καθώς και εργαστηριακός έλεγχος για ασβέστιο, βιταμίνη D, νεφρική λειτουργία, θυρεοειδή ή άλλους παράγοντες. Η διάγνωση πρέπει να ερμηνεύεται συνολικά και όχι απομονωμένα από έναν αριθμό.
Ο εξατομικευμένος σχεδιασμός είναι καθοριστικός στην οστεοπόρωση, γιατί κάθε ασθενής έχει διαφορετικό επίπεδο κινδύνου. Άλλος ασθενής μπορεί να χρειάζεται κυρίως πρόληψη και παρακολούθηση, ενώ άλλος μπορεί να χρειάζεται άμεση φαρμακευτική αγωγή λόγω αυξημένου κινδύνου κατάγματος ή ιστορικού προηγούμενου κατάγματος. Ο ορθοπαιδικός χειρουργός Γάτος Κωνσταντίνος λαμβάνει υπόψη την οστική πυκνότητα, την ηλικία, το φύλο, τη μυϊκή δύναμη, την ισορροπία, το ιστορικό πτώσεων, τις συνοδές παθήσεις και τα φάρμακα που λαμβάνει ο ασθενής. Στόχος δεν είναι μόνο η βελτίωση των εξετάσεων, αλλά κυρίως η πρόληψη καταγμάτων στο ισχίο, στη σπονδυλική στήλη, στον καρπό ή στον ώμο. Για τον λόγο αυτό, η θεραπεία πρέπει να σχεδιάζεται με σαφή πλάνο και τακτική παρακολούθηση.
Η βασική αντιμετώπιση της οστεοπόρωσης περιλαμβάνει αλλαγές στον τρόπο ζωής, σωστή διατροφή, επαρκή πρόσληψη ασβεστίου και βιταμίνης D όπου χρειάζεται, άσκηση με φόρτιση και ασκήσεις μυϊκής ενδυνάμωσης. Η βελτίωση της ισορροπίας και η πρόληψη πτώσεων είναι εξίσου σημαντικές, ιδιαίτερα σε μεγαλύτερες ηλικίες. Η διακοπή του καπνίσματος, ο περιορισμός της υπερβολικής κατανάλωσης αλκοόλ και η προσαρμογή του οικιακού περιβάλλοντος μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο τραυματισμού. Σε αρκετούς ασθενείς απαιτείται ειδική φαρμακευτική αγωγή, η οποία επιλέγεται με βάση το προφίλ κινδύνου και τις ιατρικές ενδείξεις. Η συμμόρφωση στη θεραπεία είναι κρίσιμη, γιατί η προστασία των οστών χρειάζεται χρόνο, συνέπεια και σωστή επανεκτίμηση.
Ο ρόλος του ορθοπαιδικού χειρουργού Γάτου Κωνσταντίνου στην οστεοπόρωση είναι σημαντικός τόσο στην πρόληψη όσο και στην αντιμετώπιση των καταγμάτων. Πολλοί ασθενείς διαγιγνώσκονται αφού εμφανίσουν κάταγμα στον καρπό, στο ισχίο, στον ώμο ή στη σπονδυλική στήλη. Σε αυτές τις περιπτώσεις δεν αρκεί μόνο η αντιμετώπιση του κατάγματος. Χρειάζεται να διερευνηθεί αν υπάρχει υποκείμενη χαμηλή οστική πυκνότητα και να οργανωθεί πλάνο πρόληψης νέων καταγμάτων. Ο ορθοπαιδικός χειρουργός Γάτος Κωνσταντίνος αξιολογεί τη σταθερότητα του σκελετού, τη λειτουργικότητα του ασθενούς, τη βάδιση, τον κίνδυνο πτώσης και την ανάγκη για αποκατάσταση. Όταν υπάρχει κάταγμα, η θεραπεία μπορεί να είναι συντηρητική ή χειρουργική, ανάλογα με τη θέση, τη βαρύτητα και τη γενική κατάσταση του ασθενούς.
Η οστεοπόρωση είναι χρόνια κατάσταση και χρειάζεται συστηματική παρακολούθηση. Η επανεκτίμηση βοηθά να διαπιστωθεί αν η θεραπεία είναι αποτελεσματική, αν υπάρχουν νέοι παράγοντες κινδύνου ή αν χρειάζεται αλλαγή αγωγής. Η συχνότητα επανάληψης της μέτρησης οστικής πυκνότητας και των εξετάσεων καθορίζεται από τον γιατρό, ανάλογα με το ιστορικό και το επίπεδο κινδύνου του ασθενούς. Η μακροχρόνια φροντίδα δεν περιορίζεται στα φάρμακα. Περιλαμβάνει εκπαίδευση για ασφαλή κίνηση, ενδυνάμωση, πρόληψη πτώσεων, έλεγχο του πόνου και καθοδήγηση μετά από πιθανό κάταγμα. Η σωστή συνεργασία γιατρού και ασθενούς είναι καθοριστική για τη διατήρηση της κινητικότητας και της ποιότητας ζωής.
Συχνά η οστεοπόρωση δεν προκαλεί συμπτώματα στα αρχικά στάδια. Πολλές φορές γίνεται αντιληπτή μετά από κάταγμα ή μετά από μέτρηση οστικής πυκνότητας.
Έλεγχος χρειάζεται σε άτομα με παράγοντες κινδύνου, γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση, μεγαλύτερους άνδρες και ασθενείς με κάταγμα μετά από μικρό τραυματισμό.
Η αντιμετώπιση έχει στόχο τη μείωση της οστικής απώλειας και την πρόληψη καταγμάτων. Η θεραπεία χρειάζεται συνέπεια και παρακολούθηση.
Όχι πάντα. Το ασβέστιο και η βιταμίνη D είναι σημαντικά, αλλά σε αρκετούς ασθενείς χρειάζεται ειδική φαρμακευτική αγωγή και πρόγραμμα πρόληψης πτώσεων.
Όταν υπάρχει κάταγμα, επίμονος πόνος στη μέση ή στη ράχη, απώλεια ύψους, αυξημένος κίνδυνος πτώσεων ή διάγνωση χαμηλής οστικής πυκνότητας.
Monday - Friday ( 8am - 5pm )