Οι παθήσεις σπονδυλικής στήλης είναι από τους πιο συχνούς λόγους για τους οποίους ένας ασθενής αναζητά ορθοπαιδική αξιολόγηση. Ο πόνος στον αυχένα ή στη μέση, το μούδιασμα στο χέρι ή στο πόδι, η αίσθηση αδυναμίας, η δυσκολία στη βάδιση και ο περιορισμός στην καθημερινότητα δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται πάντα ως «απλή κούραση». Πολλές φορές πίσω από αυτά τα συμπτώματα μπορεί να υπάρχει πίεση σε νευρική ρίζα, εκφύλιση δίσκου, στένωση του σπονδυλικού σωλήνα ή μηχανική επιβάρυνση της σπονδυλικής στήλης.
Η σωστή αντιμετώπιση ξεκινά από την ακριβή διάγνωση. Ο στόχος δεν είναι μόνο να μειωθεί προσωρινά ο πόνος, αλλά να κατανοηθεί η αιτία του προβλήματος και να σχεδιαστεί ένα θεραπευτικό πλάνο που ταιριάζει στον ασθενή, στην ηλικία του, στη δραστηριότητά του και στη βαρύτητα των συμπτωμάτων.
Με τον όρο παθήσεις σπονδυλικής στήλης περιγράφουμε ένα ευρύ φάσμα προβλημάτων που μπορεί να αφορούν τους μεσοσπονδύλιους δίσκους, τις αρθρώσεις της σπονδυλικής στήλης, τους συνδέσμους, τους μυς ή τα νεύρα που εξέρχονται από τον νωτιαίο σωλήνα. Κάποιες παθήσεις εμφανίζονται σταδιακά λόγω εκφύλισης και φθοράς, ενώ άλλες μπορεί να προκύψουν μετά από τραυματισμό, απότομη κίνηση, έντονη φόρτιση ή επαναλαμβανόμενη καταπόνηση.
Στην πράξη, ο ασθενής μπορεί να νιώθει πόνο στη μέση, στον αυχένα, στον ώμο, στο χέρι, στο ισχίο ή στο πόδι. Γι’ αυτό η αξιολόγηση δεν πρέπει να μένει μόνο στο σημείο που πονάει, αλλά να εξετάζει συνολικά τη νευρολογική εικόνα, τη στάση, την κινητικότητα και τον τρόπο με τον οποίο τα συμπτώματα επηρεάζουν την καθημερινότητα.
Το αυχενοβραχιόνιο σύνδρομο αφορά πόνο που ξεκινά από τον αυχένα και μπορεί να αντανακλά στον ώμο, στο χέρι ή μέχρι τα δάκτυλα. Συχνά συνοδεύεται από μούδιασμα, μυρμήγκιασμα, αίσθημα καύσου ή αδυναμία στο άνω άκρο. Η αιτία μπορεί να είναι πίεση ή ερεθισμός νευρικής ρίζας στην αυχενική μοίρα, λόγω δισκοπάθειας, κήλης δίσκου, οστεοφύτων ή εκφυλιστικών αλλοιώσεων.
Η διάγνωση βασίζεται στο ιστορικό, στην κλινική και νευρολογική εξέταση και, όταν χρειάζεται, σε απεικονιστικό έλεγχο όπως μαγνητική τομογραφία. Σε αρκετές περιπτώσεις η θεραπεία είναι συντηρητική, με φαρμακευτική αγωγή, φυσικοθεραπεία, εργονομικές οδηγίες και σταδιακή αποφόρτιση. Όταν όμως υπάρχει έντονη αδυναμία, επιμονή των συμπτωμάτων ή σημαντική πίεση νεύρου, απαιτείται πιο εξειδικευμένη προσέγγιση.
Η κήλη μεσοσπονδυλίου δίσκου εμφανίζεται όταν μέρος του δίσκου προβάλλει προς τον σπονδυλικό σωλήνα ή προς την περιοχή των νεύρων. Μπορεί να εμφανιστεί στη μέση ή στον αυχένα και να προκαλέσει πόνο που αντανακλά στο πόδι ή στο χέρι. Στην οσφυϊκή μοίρα, ο ασθενής μπορεί να παρουσιάσει ισχιαλγία, μούδιασμα, πόνο στη γάμπα ή αδυναμία. Στην αυχενική μοίρα, μπορεί να εμφανιστεί πόνος στο χέρι, δυσκολία στη λαβή ή αισθητικές διαταραχές.
Δεν χρειάζεται κάθε κήλη χειρουργείο. Πολλές περιπτώσεις βελτιώνονται με συντηρητική θεραπεία, σωστή καθοδήγηση, φαρμακευτική αγωγή και φυσικοθεραπεία. Η απόφαση για πιο επεμβατική αντιμετώπιση εξαρτάται από τη διάρκεια, την ένταση και την εξέλιξη των συμπτωμάτων, καθώς και από το αν υπάρχει νευρολογικό έλλειμμα. Η εξατομίκευση είναι καθοριστική, γιατί η εικόνα στη μαγνητική δεν αρκεί από μόνη της για να καθορίσει τη θεραπεία.
Η σπονδυλική στένωση είναι η στένωση του χώρου μέσα από τον οποίο περνούν ο νωτιαίος μυελός ή τα νεύρα. Συνήθως σχετίζεται με εκφυλιστικές αλλοιώσεις, όπως φθορά των δίσκων, αρθρίτιδα των μικρών αρθρώσεων, πάχυνση συνδέσμων ή οστεόφυτα. Στην οσφυϊκή μοίρα μπορεί να προκαλέσει πόνο στη μέση, βάρος στα πόδια, μούδιασμα και δυσκολία στη βάδιση, ειδικά μετά από κάποια απόσταση. Συχνά ο ασθενής ανακουφίζεται όταν κάθεται ή σκύβει ελαφρά προς τα εμπρός.
Η αντιμετώπιση μπορεί να περιλαμβάνει φυσικοθεραπεία, φαρμακευτική αγωγή, αλλαγές στη δραστηριότητα και, σε επιλεγμένες περιπτώσεις, ενέσιμες θεραπείες. Όταν η στένωση προκαλεί έντονο περιορισμό στη βάδιση, προοδευτική νευρολογική επιβάρυνση ή συμπτώματα που δεν βελτιώνονται, μπορεί να εξεταστεί χειρουργική αποσυμπίεση από εξειδικευμένη ομάδα.
Οι παθήσεις σπονδυλικής στήλης χρειάζονται αξιολόγηση όταν ο πόνος επιμένει, όταν αντανακλά σε χέρι ή πόδι, όταν υπάρχει μούδιασμα, αδυναμία, δυσκολία στη βάδιση ή όταν τα συμπτώματα επηρεάζουν τον ύπνο και την καθημερινή λειτουργικότητα. Άμεση ιατρική εκτίμηση χρειάζεται όταν υπάρχει απώλεια δύναμης, διαταραχή ελέγχου ούρησης ή αφόδευσης, έντονος πόνος μετά από τραυματισμό ή ταχεία επιδείνωση των συμπτωμάτων.
Ο ορθοπαιδικός εξετάζει τη σχέση ανάμεσα στα συμπτώματα, την κλινική εικόνα και τις απεικονιστικές εξετάσεις. Έτσι αποφεύγονται τόσο η υποθεραπεία όσο και οι άσκοπες παρεμβάσεις.
Η διάγνωση στις παθήσεις σπονδυλικής στήλης ξεκινά με αναλυτικό ιστορικό και κλινική εξέταση. Ο ιατρός αξιολογεί την κινητικότητα, τη μυϊκή ισχύ, τα αντανακλαστικά, την αισθητικότητα και τα σημεία πίεσης νεύρου. Ανάλογα με την περίπτωση μπορεί να ζητηθούν ακτινογραφίες, μαγνητική τομογραφία, αξονική τομογραφία ή ηλεκτροφυσιολογικός έλεγχος.
Το θεραπευτικό πλάνο μπορεί να περιλαμβάνει φαρμακευτική αγωγή, φυσικοθεραπεία, ασκήσεις σταθεροποίησης, εργονομικές οδηγίες, απώλεια βάρους, ενέσιμες θεραπείες ή χειρουργική αντιμετώπιση όταν υπάρχει σαφής ένδειξη. Ο στόχος είναι να μειωθεί ο πόνος, να προστατευθεί η νευρική λειτουργία και να επιστρέψει ο ασθενής με ασφάλεια στις δραστηριότητές του.
Όχι πάντα. Η μαγνητική τομογραφία ζητείται όταν τα συμπτώματα επιμένουν, όταν υπάρχει νευρολογική εικόνα ή όταν πρέπει να διευκρινιστεί η αιτία του πόνου.
Όχι. Πολλές κήλες βελτιώνονται με συντηρητική θεραπεία. Χειρουργική λύση εξετάζεται όταν υπάρχει έντονο ή επίμονο σύμπτωμα, νευρολογικό έλλειμμα ή σαφής πίεση νεύρου.
Η κήλη δίσκου αφορά προβολή δισκικού υλικού, ενώ η σπονδυλική στένωση αφορά στένωση του χώρου των νεύρων, συχνά λόγω εκφυλιστικών αλλοιώσεων.
Εξαρτάται από τα συμπτώματα. Η άσκηση πρέπει να προσαρμόζεται και να γίνεται με καθοδήγηση, ώστε να μην επιδεινώνεται ο ερεθισμός του νεύρου.
Όταν υπάρχει αδυναμία σε χέρι ή πόδι, έντονο μούδιασμα, δυσκολία στη βάδιση, απώλεια ελέγχου ούρησης ή αφόδευσης ή γρήγορη επιδείνωση των συμπτωμάτων.
Monday - Friday ( 8am - 5pm )